Αυτοκίνητα χωρίς οδηγό: Τι θα αλλάξουν τα αυτόνομα οχήματα

Η αυτόνομη οδήγηση δεν θα αλλάξει απλώς τον τρόπο που μετακινούμαστε. Θα φέρει επανάσταση σε δεκάδες κλάδους που με την πρώτη ματιά δεν δείχνουν να έχουν σχέση με το τιμόνι: από τα ξενοδοχεία και τις ασφαλιστικές μέχρι τα συνεργεία, τη διαφήμιση, ακόμα και τη γυμναστική. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές μπορούμε ήδη να τις φανταστούμε, άλλες θα φανούν τα επόμενα χρόνια.

Στο μεταξύ, μέχρι να φτάσουμε εκεί, τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό μάς έχουν χαρίσει και αρκετές ξεκαρδιστικές ιστορίες: μποτιλιαρίσματα που προκάλεσαν μόνα τους, αστυνομικούς ελέγχους χωρίς κανέναν στο τιμόνι, εκατοντάδες κλήσεις για παράνομο παρκάρισμα. Παρακάτω θα δούμε και τα δύο: τι αναμένεται να αλλάξει στο μέλλον με τα αυτόνομα οχήματα, αλλά και τι έχει ήδη συμβεί στους δρόμους — με τον πιο απρόβλεπτο τρόπο.

10 πράγματα -εκτός από την οδήγηση- που θα αλλάξουν τα αυτόνομα οχήματα στο μέλλον

Λέγαμε κάποτε πως αυτή η περίοδος θα είναι ορόσημο για την αυτόνομη οδήγηση. Όσοι έκαναν προβολή στο μέλλον εκτιμούσαν πως στην τρίτη δεκαετία του αιώνα τα AVs (autonomous vehicles – αυτόνομα οχήματα) θα ήταν παντού.

Κι αυτή είναι άλλη μία εκτίμηση που έπεσε έξω: ναι, η αυτόνομη οδήγηση προχωρά, αλλά όχι, σίγουρα δεν κυριαρχεί ακόμα. Η τεχνολογία αυτή πάντως θα μας δώσει πολλά τα επόμενα 20 χρόνια.

Σύμφωνα με την πλατφόρμα CB Insights, κάποιες αλλαγές που θα έρθουν είναι προφανείς, όπως αυτές που αφορούν τις αυτοκινητοβιομηχανίες ή τις εταιρίες τεχνολογίας. Αν όμως την ώρα που δεν οδηγείς κάνεις γυμναστική, αντί να πας στο γυμναστήριο; Αν έχεις χρόνο για ταινίες, και συνεπώς για διαφημίσεις; Αν διανυκτερεύεις σε ένα AV αντί να πας σε ξενοδοχείο; Τώρα όχι. Στο μέλλον, μπορεί.

Ξενοδοχεία σε τέσσερις τροχούς και χωρίς οδηγό

Αντί να πηγαίνεις εσύ στο ξενοδοχείο, να έρχεται αυτό σε σένα; Τρελό ακούγεται, αλλά οι εξελίξεις στην αυτόνομη οδήγηση δεν θα αφήσουν τον ξενοδοχειακό κλάδο ανεπηρέαστο. Ήδη οι σχεδιαστές του Aprilli Design Studio έχουν αναπτύξει τα πρώτα σχέδια για ένα αυτοκινούμενο μίνι ξενοδοχείο που μπορεί να φιλοξενήσει έως πέντε άτομα. Φιλοδοξούν, έως το 2030, τέτοια κινητά ξενοδοχεία χωρίς οδηγό να έχουν πατήσει άσφαλτο. Για να δούμε.

Αεροπορικές εταιρίες vs αυτόνομη οδήγηση

Δύσκολο να επιλέξει κανείς να πάει από τη μία άκρη της Γης στην άλλη με αυτοκίνητο χωρίς οδηγό αντί για αεροπλάνο, αλλά για μικρές και μεσαίες αποστάσεις δεν αποκλείεται. Οι αεροπορικές εταιρίες μπορεί να βρουν απρόσμενο ανταγωνισμό: σύμφωνα με έρευνα, για ταξίδια 7-11 ωρών η ζυγαριά γέρνει υπέρ των AVs έναντι των αεροπλάνων. Και μόλις σκέφτηκα 2-3 φίλους και φίλες που θα ανασάνουν με ανακούφιση αν μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς να νιώθουν το έδαφος μακριά τους.

Αυτόνομα οχήματα και αλλαγές στην ασφάλιση

Πολλοί θεωρούν πως η αυτόνομη οδήγηση θα κάνει τις μετακινήσεις ασφαλέστερες, που σημαίνει λιγότερα τροχαία ατυχήματα μακροπρόθεσμα. Συνεπώς πιο περιορισμένο ρίσκο για τις ασφαλιστικές, άρα μικρότερο κόστος σε ζημιές. Ταυτόχρονα όμως, ο περιορισμός του ρίσκου θα μειώσει και τα ασφάλιστρα — υπάρχει η εκτίμηση της Accenture για πτώση κατά 25 δισ. έως το 2035. Τι θα κάνει η ασφαλιστική αγορά; Θα προσαρμοστεί και θα διευρυνθεί, περιλαμβάνοντας κι άλλους τομείς που θα αφορούν κυρίως AVs, όπως π.χ. την κυβερνοασφάλεια.

Συνεργείο εξ αποστάσεως

Λιγότερα ατυχήματα σημαίνουν λιγότερες επισκέψεις στα συνεργεία, απλό. Σημαίνει αυτό πως θα χάσουν δουλειά; Πιθανώς, με την πιο παραδοσιακή τους μορφή — όχι όμως αν εξελιχθούν παράλληλα με τα AVs. Οι ανάγκες των αυτόνομων οχημάτων θα υπάρχουν, απλώς θα είναι διαφορετικές: real-time διάγνωση προβλημάτων εξ αποστάσεως, επιθεώρηση των λειτουργιών τους online, αλλά και ενεργοποίηση των απαραίτητων εργασιών συντήρησης ώστε το όχημα να φτάσει τελικά — μόνο του — στο συνεργείο. Άφθονη δουλειά για τους ειδικούς, δηλαδή.

Ταξί και δημόσιες μεταφορές

Θα είναι πολύ ενδιαφέρον το πώς η αυτόνομη οδήγηση θα επηρεάσει τις εταιρίες ταξί, ειδικά εκείνες που έχουν ήδη μπει στον χώρο της τεχνολογίας και διαθέτουν τον στόλο τους μέσω εφαρμογών. Είναι πιθανό να συνεργαστούν με κατασκευαστές αυτόνομων οχημάτων, κρατώντας τον ρόλο του «ενδιάμεσου» ανάμεσα στους στόλους των AV και όσους αναζητούν μεταφορικό μέσο.

Στις δημόσιες μεταφορές τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν πολύ. Ποιος θα κάτσει να περιμένει το λεωφορείο όταν μπορεί να «παραγγείλει» το αυτόνομο όχημά του και μάλιστα να μοιραστεί το κόστος μέσω car pooling με άλλους που έχουν παρόμοιο προορισμό; Και γιατί να μην προτιμήσει ένα AV που θα τον πάει ακριβώς εκεί που θέλει, αντί να προσαρμοστεί στο στάνταρ δρομολόγιο; Το κόστος θα δείξει πώς θα πάνε τα πράγματα.

Ενέργεια: Τι θα αλλάξει με την αυτόνομη οδήγηση

Εδώ οι εκτιμήσεις είναι εντελώς αντιφατικές. Θεωρείται πως στην πλειονότητά τους τα αυτόνομα οχήματα θα είναι ηλεκτρικά, και όχι βενζινοκίνητα ή πετρελαιοκίνητα. Με βάση αυτό, άλλοι αναμένουν μείωση 60% στην κατανάλωση ενέργειας κι άλλοι αύξηση έως 200%. Εκείνοι που αναμένουν αύξηση λένε πως, με τη δυνατότητα να κάνουμε και άλλα πράγματα στη διαδρομή αντί να οδηγούμε, θα κάνουμε περισσότερα ταξίδια, γιατί δεν θα υπολογίζουμε τόσο τον χρόνο τους ως «χαμένο». Την ίδια ώρα, οι υποδομές που θα στηρίξουν την ηλεκτροκίνηση (π.χ. δίκτυο φόρτισης) έχουν ακόμα πολύ δρόμο μπροστά τους. Η μεταβατική περίοδος είναι αυτή που θα εξασφαλίσει στις εταιρίες των παραδοσιακών καυσίμων άφθονο χρόνο να βρουν πώς θα πορευτούν στο νέο ενεργειακό οικοσύστημα.

Καταστήματα σε βενζινάδικα, ψιλικατζίδικα και μίνι μάρκετ

Πήγες για βενζίνη, πήρες κι ένα σνακ από το μαγαζάκι στο βενζινάδικο. Όλοι το έχουμε κάνει — και μερικές φορές με ανακούφιση, γιατί αυτό το μαγαζάκι είναι το μόνο ανοιχτό για τα μεταμεσονύχτια cravings σοκολάτας. Αν όμως το αυτοκίνητό σου πήγαινε μόνο του στο βενζινάδικο, τι να πάρει μόνο του; Λάδια; Τακάκια; Ένα αποσμητικό να μυρίζει ωραία;

Απάντηση υπάρχει ήδη γιατί, ως γνωστόν, αν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ. Αφού δεν πας πια εσύ στο βενζινάδικο ή το μίνι μάρκετ, έρχεται το μίνι μάρκετ σε σένα, με AVs σε ρόλο delivery. Όπως τα κινητά μικρά καταστήματα της κινεζικής Moby Mart, που ήδη κυκλοφορούν με το εμπόρευμά τους στους δρόμους της Σαγκάης. Σκανάρεις αυτό που θέλεις, πληρώνεις με εφαρμογή, έφυγες.

Αυτόνομα οχήματα, μια νέα αγορά για ψυχαγωγία και διαφήμιση

Ο μέσος Αμερικανός οδηγεί περίπου μία ώρα καθημερινά. Ο μέσος Έλληνας επίσης χάνει πολύ χρόνο στους δρόμους, πονεμένη ιστορία. Αν όμως αυτή τη μία ώρα δεν χρειαζόταν να κρατάει τα μάτια του καρφωμένα στον δρόμο, θεωρητικά θα μπορούσε να τη διαθέσει στο να βλέπει ταινίες, για παράδειγμα. Που σημαίνει πως ο κλάδος των μίντια, των ψυχαγωγικών προϊόντων αλλά και η διαφήμιση έχουν λαμπρό πεδίο μπροστά τους, προσφέροντας προϊόντα ή υπηρεσίες ανάλογα με τη θέση του κάθε αυτόνομου οχήματος. Θυμάσαι το αυτοκίνητο της Intel και της Warner Bros. με το οποίο ταξίδευες εικονικά στη Γκόθαμ Σίτι; Κάτι τέτοιο φαντάσου. Συν το διάλειμμα για διαφημίσεις.

Χώροι στάθμευσης

Τα σημερινά πάρκινγκ, τα περισσότερα τουλάχιστον, είναι σχεδιασμένα ώστε ανάμεσα στις θέσεις να χωράει να περάσει ο/η οδηγός, για να φτάσει στο κάθε αυτοκίνητο. Αν όμως δεν χρειάζεται αυτός ο έξτρα χώρος, αφού τα αυτοκίνητα θα οδηγούνται μόνα τους; Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Τορόντο, εάν ο χώρος φιλοξενεί αυτόνομα οχήματα, αυτά θα σταθμεύουν πιο κοντά το ένα στο άλλο κι έτσι θα χωρούν 87% περισσότερα. Κάπως σαν τα γκαράζ των πλοίων για τα ελληνικά νησιά το καλοκαίρι, που εσύ είσαι σίγουρος πως δεν χωράς, αλλά ο μάστορας που σε καθοδηγεί με ακρίβεια χιλιοστού σού δείχνει πως έχεις ακόμα πολλά να μάθεις.

Fitness στην εποχή της αυτόνομης οδήγησης

Αυτό μάλλον δεν το περίμενες. Κι όμως, αυτόνομα οχήματα με τον κατάλληλο εξοπλισμό θα μπορούν να μετατρέψουν τον χρόνο που κάποιοι ξοδεύουν από και προς τη δουλειά τους σε χρόνο για άσκηση. Σαν να είσαι στην αίθουσα με τα βάρη, αλλά αυτή να κινείται. Όπως έγραφαν ήδη το 2017 οι New York Times, η καμπίνα του αυτοκινήτου μπορεί να γίνει άνετα χώρος για γυμναστική. Έχοντας γεμίσει ενδορφίνες, θα φτάσεις στη δουλειά σου γεμάτος ενέργεια και κέφι (λέμε τώρα).

Ασφαλώς αυτοί δεν είναι οι μόνοι κλάδοι που θα επηρεαστούν από τις αλλαγές που θα φέρει η αυτόνομη οδήγηση. Πολλά ακόμα θα περάσουν σε νέα εποχή: από τη χαρτογράφηση μέχρι την κατασκευή γκαράζ και από τα ανταλλακτικά έως τις εμπορικές μεταφορές και το delivery. Τα θεμέλια για όλα αυτά τα έθεσε, σχεδόν έναν αιώνα πριν, ο τυφλός μηχανικός Ralph Teetor.

Στο Τέξας, αυτοκίνητα χωρίς οδηγό προκάλεσαν μποτιλιάρισμα — μόνα τους

Πώς θα ήταν αν αυτοκίνητα χωρίς οδηγό έκαναν, ας πούμε, γενική συνέλευση; Αν μαζεύονταν κάπου για να αποφασίσουν για το κοινό τους μέλλον;

Μια τέτοια εικόνα παρουσίασε το West Campus του Όστιν, στο Τέξας, όταν αυτόνομα αυτοκίνητα προκάλεσαν μποτιλιάρισμα μόνα τους και κόλλησαν το ένα πίσω από το άλλο, κλείνοντας την κυκλοφορία. Δεν ήταν σαν το μποτιλιάρισμα στη λάσπη που είδαμε το 2023 στο Burning Man, ούτε σαν το μποτιλιάρισμα στο Woodstock, το πιο διάσημο στην ιστορία. Πρώτα απ' όλα για έναν απλό λόγο: δεν είχε οδηγούς.

Την εικόνα κατέγραψαν οι κάτοικοι της περιοχής — κυρίως φοιτητές του κοντινού Πανεπιστημίου του Τέξας, που άλλο που δεν ήθελαν, Σάββατο βράδυ — και κυκλοφόρησε στα social media. Δεκάδες αυτόνομα οχήματα, του ίδιου μάλιστα δικτύου, ήταν ακινητοποιημένα στον δρόμο, σαν αναποφάσιστα, εμποδίζοντας εντελώς την κυκλοφορία.

Μια μικρή αμηχανία

Αν το μποτιλιάρισμα το προκαλούν οδηγοί, ξέρεις τι να κάνεις. Κάποιος πρέπει να κάνει την αρχή: να βγει από το αυτοκίνητό του, να πάει στους από πίσω, να τους εξηγήσει πως κάτι τρέχει μπροστά και να κάνουν όλοι λίγο πίσω για να φύγουν από άλλο δρόμο. Γίνεται. Όταν όμως δεν υπάρχει οδηγός σε κανένα από τα εμπλεκόμενα οχήματα; Ποιος να πει τι και σε ποιον;

«Ήταν τρελό», περιέγραψε κάτοικος της περιοχής — παρότι οι ντόπιοι έχουν συνηθίσει στις εικόνες αυτόνομων οχημάτων. Άλλωστε το Όστιν είναι πολύ ανοιχτό στην αυτόνομη οδήγηση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2023, στους δρόμους του κυκλοφορούσαν 125 οχήματα χωρίς οδηγό, τα οποία ελέγχονταν από τέσσερις εταιρίες.

Τελικά έφταιγε ο δρόμος

Σύμφωνα με τις περιγραφές των κατοίκων, όλα ξεκίνησαν όταν δύο αυτοκίνητα χωρίς οδηγό επιχείρησαν να περάσουν τον ίδιο δρόμο ταυτόχρονα. Μόνο που το πλάτος του δεν κρίθηκε επαρκές για το συναπάντημα αυτό, με αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν και τα δύο — σαν παλιοί γνωστοί που είπαν τα «τι κάνεις, πώς πάει» και μετά κοιτούν αμήχανοι γύρω γύρω, μην έχοντας τίποτα άλλο να πουν. Και πίσω τους άρχισαν να ακινητοποιούνται κι άλλα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό, με το γνωστό τελικό αποτέλεσμα.

Αν οδηγούσαν άνθρωποι

Εντάξει, είναι μόνο μια εικασία. Αλλά σκεφτόμαστε πως όλο αυτό δεν θα είχε γίνει ακριβώς έτσι αν οδηγούσαν άνθρωποι τα εμπλεκόμενα αυτοκίνητα. Μπορεί από τα δύο πρώτα που διασταυρώθηκαν και ξεκίνησαν τον χαμό να είχαν ανοίξει παράθυρα και να είχαν ανταλλαγεί μερικά «γαλλικά». Ή μπορεί ο ένας από τους δυο οδηγούς να είχε πιάσει και λίγο πεζοδρόμιο, για να μην κολλήσει με τον άλλο. Ή μπορεί να είχε προκληθεί το μποτιλιάρισμα κι εκεί που όλοι θα ήταν ακινητοποιημένοι κάποιος φωστήρας από πίσω πίσω να πάσχιζε να τρυπώσει για να βγει πιο μπροστά. Και να κολλήσει κι αυτός.

Πώς λύθηκε το πρόβλημα;

Τελικά το ένα όχημα έκανε πίσω για να περάσει πρώτα το άλλο — τι ευγένεια. Όσοι βρέθηκαν στο σημείο πιστεύουν πως αυτό έγινε χειροκίνητα από τον υπεύθυνο χειριστή στο κέντρο. «Μόλις πληροφορηθήκαμε για το περιστατικό το αντιμετωπίσαμε, και όλα τα οχήματα έφυγαν αυτόνομα από την περιοχή. Απολογούμαστε για την αναστάτωση», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρίας που ελέγχει τα συγκεκριμένα οχήματα. «Η κυκλοφορία στον δρόμο ήταν επιβαρυμένη, τόσο από πεζούς όσο και από οχήματα. Τα αυτοκίνητά μας είναι σχεδιασμένα να θέτουν σε απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλεια — κι αυτό περιλαμβάνει και το να κινούνται πολύ προσεκτικά κοντά σε πεζούς», εξήγησε.

Ο Michael Staples, γενικός διευθυντής της εταιρίας, είχε εκφράσει προ καιρού τη βεβαιότητα πως τα αυτόνομα οχήματα είναι πιο ασφαλή από αυτά που οδηγούν άνθρωποι. «Δεν οδηγούμε έχοντας καταναλώσει αλκοόλ, δεν κουραζόμαστε και ακολουθούμε τους κανόνες», είχε πει χαρακτηριστικά. Oh well.

Η αμήχανη στιγμή που αστυνομικοί «συνέλαβαν» αυτοκίνητο χωρίς οδηγό

Όταν πρωτοεμφανίστηκαν τα οχήματα χωρίς οδηγό, μας γεννήθηκαν διάφορες απορίες: πόσο ασφαλή είναι, πώς θα επεξεργάζονται τα δεδομένα των οχημάτων γύρω τους, πώς θα σταματούν στα φανάρια. Όσο τα αυτόνομα οχήματα εξελίσσονται και αυξάνονται, προκύπτουν κι άλλες. Όπως, για παράδειγμα: τι γίνεται σε περίπτωση αστυνομικού ελέγχου; Εκεί που θα έλεγε ο αστυνομικός «Pull over, please», τώρα τι θα πει, και κυρίως σε ποιον; Εκεί που θα έτρωγε ο οδηγός την κλήση του, τώρα ποιος θα τη φάει;

Το ερώτημα δεν έμεινε αναπάντητο για καιρό. Στο Σαν Φρανσίσκο καταγράφηκε μια σκηνή σαν από το μέλλον, ένα περιστατικό «σύλληψης» αυτόνομου οχήματος, επειδή κυκλοφορούσε τη νύχτα με σβηστά τα φώτα. Αρχικά υπήρξε μια μικρή αμηχανία στην πλευρά των αστυνομικών — λογικό — ενώ όσοι έτυχε να βρίσκονται στο σημείο διασκέδασαν πολύ. Τα γέλια ακούγονται μαζί με φωνές που λένε πως είναι «ξεκαρδιστικό». Κλήση, πάντως, δεν κόπηκε.

Ποιος ήταν ο «ύποπτος»

Για την ακρίβεια, ήταν ρομποταξί Cruise αυτό που μπήκε στο μάτι των αστυνομικών οργάνων — ταξί δηλαδή χωρίς οδηγό, που καλύπτει τη νύχτα τμήμα του Σαν Φρανσίσκο. Τα οχήματα αυτά είναι πολύ συνηθισμένα στην περιοχή, κι έτσι πολλοί περαστικοί αναγνώρισαν το όχημα όταν είδαν το σήμα για αστυνομικό έλεγχο.

Κι αν σου κάτσει;

Φυσικά οι αρμόδιοι της Cruise έχουν κάνει τις σχετικές προβλέψεις, φτιάχνοντας έναν οδηγό για κάθε πιθανό ενδεχόμενο, τον οποίο διένειμαν στις τοπικές αρχές. Τα αυτοκίνητα, για παράδειγμα, έχουν συστήματα για να «βλέπουν» και να «ακούν» τις σειρήνες στα οχήματα έκτακτης ανάγκης και να αντιδρούν με τον προβλεπόμενο τρόπο. Η Cruise έχει κι έναν οδηγό με tips για όσους αστυνομικούς κληθούν σε περιστατικό με όχημά της — φαίνεται όμως πως οι συγκεκριμένοι δεν ήξεραν ούτε την Cruise ούτε τον οδηγό της.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το αυτόνομο όχημα δείχνει να κάνει δεξιά, να σταματά για λίγο και, την ώρα που οι αστυνομικοί το πλησιάζουν πεζοί, να προχωρεί λίγο ακόμα, να διασχίζει μια διασταύρωση και να σταματά τελικά πιο «σωστά», με τα αλάρμ ανοιχτά. Τόσο η ακινητοποίηση όσο και η ενεργοποίηση των αλάρμ έγιναν από τους εξ αποστάσεως χειριστές της Cruise, οι οποίοι καλούνται να επέμβουν στην αυτόνομη οδήγηση εάν προκύψει ανάγκη.

Τι μπορεί να γίνει σε περίπτωση ανάγκης

Η Cruise προβλέπει, σε έκτακτη περίπτωση, το αυτόνομο όχημα να ακινητοποιείται σε ασφαλές σημείο, με εμπλοκή και των εξ αποστάσεως χειριστών. Το όχημα αναγνωρίζει πως το σταματά η αστυνομία, αναζητά ασφαλές σημείο για να σταματήσει (γι' αυτό και πέρασε τη διασταύρωση) και στη συνέχεια εμφανίζει στην κεντρική του οθόνη έναν αριθμό τηλεφώνου για να καλέσουν εκεί οι αστυνομικοί.

Εάν ένα αυτόνομο όχημα θεωρηθεί επικίνδυνο, η αστυνομία μπορεί να αποφασίσει την άμεση ακινητοποίησή του. Εάν όμως δεν υπάρχει λόγος, οι αστυνομικοί μπορούν απλώς να ενημερώσουν για την πινακίδα του και να επικοινωνήσουν με τη διαχειρίστρια εταιρία, ώστε εκείνη να ρυθμίσει την ακινητοποίησή του ή πιθανώς να το γυρίσει πίσω στη βάση του, θέτοντάς το σε «ασφαλή λειτουργία».

Δεν θεωρείται πολύ πιθανό ένα αυτόνομο όχημα να παραβιάσει τον νόμο, αλλά λάθη συμβαίνουν. Σε αυτή την περίπτωση, ένα λαθάκι στο σύστημα — λάθος από ανθρώπινο χέρι — άφησε τα φώτα πορείας σβηστά. Κι αυτό είναι κάπως αστείο, με δεδομένο πως η Cruise κυκλοφορεί μόνο τη νύχτα. Αλλά είπαμε, τα λάθη είναι ανθρώπινα.

Αυτοκίνητα χωρίς οδηγό πάρκαραν όπου να 'ναι κι έφαγαν 589 κλήσεις σε έναν χρόνο

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο σε ένα ταξί είναι — τι άλλο — ο οδηγός του. Αν μπεις σε ταξί και δεν αναπτύξεις βαθιά φιλοσοφική συζήτηση για όλα τα πολύ σοβαρά θέματα (δασμούς, υγεία, κυκλοφοριακό, επιτόκια, Ευρωλίγκα), σχεδόν δεν θεωρείται εμπειρία ταξί. Οπότε τα αγαπητά αυτόνομα ταξί ξεκινούν με ένα μειονέκτημα. Φαίνεται ωστόσο πως το αναπληρώνουν αλλιώς.

Κλήση για παρκάρισμα: Και μία και δύο και 589

Στο Σαν Φρανσίσκο το λανσάρισμα και η κυκλοφορία των αυτόνομων ταξί (robotaxi) γίνεται με επιτυχία τα τελευταία χρόνια, σε γενικές γραμμές ομαλά και με ασφάλεια. Η εταιρία Waymo βλέπει με γονική υπερηφάνεια τα ταξί της να ακολουθούν τους κανόνες σωστής οδηγικής συμπεριφοράς — εκτός από ένα πράγμα: τα οχήματά της πήραν πέρσι 589 κλήσεις για παρκάρισμα. Μπορεί να είναι προσεκτικά και αποτελεσματικά, αλλά φαίνεται πως δεν μπορούν να προσδιορίσουν πού επιτρέπεται να παρκάρουν και πού όχι. Για όποια ζημιά προκαλέσουν, σε τρίτο ή σε επιβάτη, υπάρχει η ασφάλεια αυτοκινήτου να την καλύψει. Για τις κλήσεις, όμως, δεν μπορεί να γίνει τίποτα άλλο παρά να πληρωθούν.

Waymo, ξηλώσου

Ο στόλος των 300+ οχημάτων της Waymo τη φόρτωσε πέρσι με πρόστιμα ύψους 65.000 δολαρίων. Τα ταξί χωρίς οδηγό αντέγραψαν εξαιρετικά το κακό παράδειγμα των ανθρώπων: πάρκαραν σε θέσεις που χρησιμοποιούνται για την καθαριότητα των δρόμων 138 φορές, 124 φορές έφαγαν κλήση γιατί πάρκαραν παρεμποδίζοντας την κυκλοφορία, 77 φορές για παρκάρισμα σε θέση που δεν επιτρέπεται και 74 φορές διπλοπάρκαραν (όταν το ΑΙ μαθαίνει από τον άνθρωπο, συμβαίνουν κι αυτά). Η εταιρία επιχείρησε να εξηγήσει πως κάποιες φορές η ασφαλέστερη θέση παρκαρίσματος έπειτα από μία διαδρομή είναι μια ζώνη φορτοεκφόρτωσης ή μια στροφή του δρόμου που είναι ελεύθερη επειδή προορίζεται για τις διαδικασίες καθαριότητας του οδοστρώματος.

Κάνε μου λιγάκι μπιιιιιπ κι εγώ αμέσως θα σου κάνω μπιιιιιιπ

Κανονικά η Waymo έχει τα δικά της πάρκινγκ στο Σαν Φρανσίσκο, όπου τα οχήματά της μπορούν να παρκάρουν ανάμεσα στις διαδρομές τους. Μερικές φορές ωστόσο αναγκάζονται να παρκάρουν και σε θέσεις στον δρόμο, αν είναι μακριά από τις «κανονικές» τους. Πώς το ξέρουμε; Από το αστείο περιστατικό του περασμένου Αυγούστου, όταν τα αυτόνομα ταξί άρχισαν μέσα στη νύχτα να κορνάρουν το ένα στο άλλο μέσα στο πάρκινγκ τους, κρατώντας ξάγρυπνη όλη τη γειτονιά. Όπως εξήγησε η Waymo, τα οχήματα χωρίς οδηγό είναι σχεδιασμένα να κορνάρουν ως μέσο αποφυγής συγκρούσεων, κι έτσι όπως έκαναν μανούβρες μέσα στο πάρκινγκ άρχισε να ενεργοποιείται η κόρνα στο ένα μετά το άλλο.

Η επανάσταση των ταξί χωρίς οδηγό

Η εταιρία ανακοίνωσε πως το δουλεύει ώστε να βελτιώσει τις δεξιότητες των οχημάτων της στο παρκάρισμα. Έχει άλλωστε κι ένα πρόστιμο να ξοφλήσει. Όλα καλά, συνεχίστε ό,τι κάνατε.

Αυτοκίνητο χωρίς οδηγό πέρασε με κόκκινο και μπήκε στο αντίθετο ρεύμα

Πιθανώς να είσαι προετοιμασμένος για διάφορα απρόοπτα, αν είσαι αστυνομικός και σταματάς ένα αυτοκίνητο για έλεγχο: π.χ. ο οδηγός να μην έχει δίπλωμα ή να μην έχει στο ντουλαπάκι την άδεια κυκλοφορίας. Αλλά να μη βρεις καθόλου οδηγό σε αυτοκίνητο που κινούνταν πριν το σταματήσεις, αυτό δεν το περιμένεις. Μέχρι τώρα, τουλάχιστον — γιατί πια δεν μοιάζει τόσο απίθανο.

Αστυνομικός σταμάτησε αυτοκίνητο αλλά δεν βρήκε οδηγό

Αυτό ακριβώς έπαθε ένας αστυνομικός στο Φοίνιξ της Αριζόνα. Εντόπισε αυτοκίνητο που δεν κινούνταν σωστά στον δρόμο, του έκανε σήμα να σταματήσει και κινήθηκε προς το όχημα για να τσεκάρει με τον οδηγό τι συνέβη. Έλα όμως που δεν υπήρχε οδηγός.

Αυτοκίνητο χωρίς οδηγό κάνει τα δικά του στον δρόμο

Επρόκειτο για ένα αυτόνομο αυτοκίνητο της Waymo — τα διαχειρίζεται η μητρική εταιρία της Google, η Alphabet — το οποίο είχε κάνει μια μικρή οδική επανάσταση: μπήκε σε χώρο έργων, πέρασε με κόκκινο και μπήκε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Μη φανταστείς κάτι πολύ φοβερό σε διάρκεια — αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα πάνε τα πράγματα στραβά, και ακόμα και μερικά δευτερόλεπτα αρκούν.

Το περιστατικό επιβεβαίωσαν η αστυνομία του Φοίνιξ και εκπρόσωποι της Waymo, προσθέτοντας πως το αυτοκίνητο δεν μετέφερε επιβάτες και πως δεν μπλέχτηκαν άλλα οχήματα στην κυκλοφοριακή του παρασπονδία. Σύμφωνα με την περιγραφή του αστυνομικού, το όχημα μπήκε στο αντίθετο ρεύμα, πέρασε με κόκκινο και στη συνέχεια «φρίκαρε».

Η κάμερα στη στολή του αστυνομικού κατέγραψε τον εξ αποστάσεως διάλογό του με αντιπρόσωπο της Waymo — μιας και δεν υπήρχε κανείς να του μιλήσει μέσα στο όχημα. «Α, δεν υπάρχει οδηγός», ακούγεται να λέει στον ασύρματο. «Γεια!», συνεχίζει μόλις ανοίγει το παράθυρο. «Σύνδεση με την υποστήριξη οδήγησης», απαντά το αυτόνομο όχημα, «η κλήση μπορεί να ηχογραφηθεί για λόγους διασφάλισης ποιότητας». «Το όχημά σας έφτασε εδώ οδηγώντας σε λωρίδα αντίθετης κυκλοφορίας», εξηγεί ο αστυνομικός στην υπηρεσία υποστήριξης.

Τι λέει η εταιρία

Η Waymo σχολίασε πως δεν υπήρχε επαρκής σήμανση για τον χώρο έργων και εξήγησε πως το όχημα εμφάνισε κάποια δυσλειτουργία στην επικοινωνία, κι έτσι μπήκε σε λωρίδα αντίθετης κυκλοφορίας. Για περίπου 30 δευτερόλεπτα δεν μπορούσε να μπει στη σωστή λωρίδα, και τότε ήταν που το ακολούθησε ο αστυνομικός με το περιπολικό του. «Προσπαθώντας να ελευθερώσει τη διασταύρωση, το όχημα της Waymo προχώρησε ευθεία για μικρή απόσταση και σταμάτησε στην επόμενη διαθέσιμη θέση στάθμευσης», ανακοίνωσε η εταιρία, σημειώνοντας πως το συμβάν κράτησε σχεδόν ένα λεπτό. Ο καλύτερος επίλογος είναι πάντως τα αρχεία επικοινωνίας ανάμεσα στον αστυνομικό και την υπηρεσία του, στα οποία αναφέρεται: «Αδυναμία παράδοσης κλήσης σε υπολογιστή».

Γύρνα πίσω ή έστω τηλεφώνα

Όπως επιβεβαιώνουν η αστυνομία και η Waymo, τα οχήματα χωρίς οδηγό έχουν ειδικό εξοπλισμό που εντοπίζει τα οχήματα έκτακτης ανάγκης, τα φώτα και τις σειρήνες τους, ώστε να «καταλαβαίνουν» πότε πρέπει να κάνουν δεξιά και να ακινητοποιηθούν. Κι επειδή οδηγός δεν υπάρχει, οι αστυνομικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν το σύστημα ενδοεπικοινωνίας του οχήματος με τον χειριστή του, σε πραγματικό χρόνο, ή να καλέσουν σε τηλεφωνικό αριθμό. Υπάρχει επίσης τρόπος να παρακαμφθεί το σύστημα αυτόνομης οδήγησης και να πάρει τον έλεγχο του οχήματος άνθρωπος στο σημείο, ώστε να το μετακινήσει με ασφάλεια, αν χρειάζεται.

Σε κάθε περίπτωση, το σύστημα επικοινωνίας του οχήματος επιτρέπει στα όργανα της τάξης να μιλήσουν άμεσα με την υπηρεσία Rider Support της Waymo. Μέλος της ομάδας μπορεί να δώσει ό,τι πληροφορία χρειαστεί, αλλά και οδηγίες — κι αν κριθεί απαραίτητο, ένας άνθρωπος της Waymo θα μεταβεί στο σημείο όπου βρίσκεται το ακινητοποιημένο αυτοκίνητο. Αν τώρα υπάρχει επιβάτης μέσα στο όχημα, το μόνο που χρειάζεται είναι να συνεργαστεί με την αστυνομία και να δεχθεί οδηγίες από τον χειριστή του οχήματος.

Τι γίνεται τελικά με τα οχήματα χωρίς οδηγούς;

Μόνο στην Αριζόνα λειτουργούν πάνω από δέκα εταιρίες με οχήματα αυτόνομης οδήγησης. Τα λεγόμενα robotaxi μπορούν να βοηθήσουν στις μετακινήσεις ανθρώπων που δεν οδηγούν και θεωρούνται γενικά οχήματα φερμένα από το μέλλον. Ταυτόχρονα όμως τα ζητήματα ασφάλειας που τίθενται είναι εντελώς του παρόντος. Τον περασμένο Μάιο, η αρμόδια αρχή για την ασφάλεια των μετακινήσεων ανακοίνωσε πως διερευνά τη Waymo λόγω 31 περιστατικών, εκ των οποίων τα 14 στην Αριζόνα — περιστατικά που αφορούσαν παραβίαση κόκκινου φαναριού και προσκρούσεις χωρίς εμπλοκή άλλου οχήματος. Η Waymo επιχειρηματολογεί πως τα περιστατικά με τα αυτόνομα οχήματά της περιλαμβάνουν λιγότερα ατυχήματα σε σχέση με αυτά στα οποία εμπλέκονται κανονικοί οδηγοί. Η εταιρία Cruise, που επίσης διαχειρίζεται αυτόνομα οχήματα, επέστρεψε στην κυκλοφορία αλλά με παρουσία «οδηγού ασφαλείας», αφού είχε παύσει τη λειτουργία της όταν οι αρχές της Καλιφόρνιας έκριναν τα οχήματά της μη ασφαλή.

Έχουμε λοιπόν ακόμα πολλά να δούμε — από τις «συναντήσεις» αστυνομικών αρχών και οχημάτων χωρίς οδηγό μέχρι τα μποτιλιαρίσματα που στήνουν μόνα τους. Τι να πεις.