Απόσπαση προσοχής & οδική ασφάλεια: Τι δείχνουν τα στοιχεία για τους Έλληνες οδηγούς

Πόσες φορές κοιτάς το κινητό σου στο κόκκινο; Ή έχεις πατήσει λίγο παραπάνω το γκάζι επειδή ξέρεις τον δρόμο; Μικρές κινήσεις μάς γίνονται συνήθεια στην οδήγηση και ακριβώς εκεί κρύβεται ο κίνδυνος. Η απόσπαση προσοχής στην οδήγηση έχει γίνει τόσο συνηθισμένη που πλέον έχουμε φτάσει να τη θεωρούμε σχεδόν φυσιολογική. Όμως, παραμένει από τους βασικούς εχθρούς της οδικής ασφάλειας και συνδέεται άμεσα με τα τροχαία ατυχήματα.

Σε όλα όσα γνωρίζαμε εδώ και χρόνια ως κανονικοποιημένες παραβάσεις στην οδήγηση -η ζώνη ασφαλείας είναι απλώς ένα αξεσουάρ, το όριο ταχύτητας είναι ενδεικτικό, ένα ποτηράκι ή δύο δεν μετράνε, η μπύρα δεν είναι ποτό, είναι νερό κτλ- έχει πλέον προστεθεί δυναμικά η χρήση κινητού στην οδήγηση.

Τα στοιχεία που ακολουθούν προέρχονται από το 16ο Βαρόμετρο για την Υπεύθυνη Οδήγηση, έπειτα από έρευνα σε 11 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Και κάπου μέσα στα στοιχεία θα βρεις και τον εαυτό σου. Όλοι μας, δηλαδή.

Χρήση κινητού στην οδήγηση: Η Νο1 αιτία απόσπασης προσοχής

Το smartphone είναι η πιο μεγάλη παγίδα μέσα στο αυτοκίνητο κι έχει γίνει σχεδόν για όλους μας προέκταση του χεριού μας, ακόμα κι όταν οδηγούμε. Κινητό και οδήγηση πάνε χέρι χέρι (pun intended). Σύμφωνα με την έρευνα, σχεδόν 8 στους 10 Έλληνες (76%) οδηγοί χρησιμοποιούν το κινητό ή ρυθμίζουν το GPS ενώ οδηγούν, με την εικόνα να είναι σχεδόν ίδια στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (77%).

Πιο συγκεκριμένα, στην Ελλάδα:

• Το 66% μιλάει στο τηλέφωνο ενώ οδηγεί (65% στην ΕΕ). Απ' αυτούς, το 31% το κάνει κρατώντας το τηλέφωνο στο χέρι, χωρίς hands-free, σαφώς περισσότεροι από το 21% της Ευρώπης.

• Το 25% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα και email στο τιμόνι έναντι 24% στην ΕΕ (βρε παιδιά, email στο τιμόνι; Όντως;)

• Το 70% παραδέχεται ότι μερικές φορές παίρνει το βλέμμα του από τον δρόμο για πάνω από 2 δευτερόλεπτα (78% στην ΕΕ). Να εξηγήσουμε λίγο γιατί αυτό είναι σημαντικό: Αν τρέχεις με 60 χλμ/ώρα, μια μάλλον συνηθισμένη ταχύτητα, σε μόλις 3 δευτερόλεπτα έχεις διανύσει 50 μέτρα. 50 μέτρα χωρίς να κοιτάς τον δρόμο, ναι; Ναι.

Λίγο χειρότερη είναι η εικόνα στους νέους οδηγούς 16-24 ετών στην Ελλάδα: Το 82% χρησιμοποιεί smartphone ή GPS οδηγώντας (πολύ κοντά στο ποσοστό του γενικού πληθυσμού) και το 46% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα. Δηλαδή σχεδόν ένας στους δύο!

Εδώ μαζεμένες όλες οι συνήθειές μας με το κινητό και την οδήγηση:

Αλκοόλ στην οδήγηση: Αρνητικό προβάδισμα για την Ελλάδα

Στο κεφάλαιο του αλκοόλ τα ελληνικά στοιχεία είναι από τα πιο ανησυχητικά της έρευνας. Το 10% των Ελλήνων οδηγών παραδέχεται ότι κάποιες φορές έχει οδηγήσει έχοντας πιει, δηλαδή με επίπεδο πάνω από το επιτρεπόμενο όριο στο αλκοόλ κι ενώ αισθάνεται τις συνέπειες στη φυσική του κατάσταση και στην αντίληψή του. Κι αυτό είναι διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 5%!

Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι, από αυτούς που πίνουν και οδηγούν, μόνο το 43% στην Ελλάδα θεωρεί πραγματικά πολύ επικίνδυνη αυτή τη συμπεριφορά, τη στιγμή που στο σύνολο των Ελλήνων οδηγών το ποσοστό ανεβαίνει στο 76%. Με άλλα λόγια, όσοι το κάνουν τείνουν να υποτιμούν τον κίνδυνο.

Μεγαλύτερο είναι το αντίστοιχο ποσοστό στους νέους 16-24 ετών, μεγαλύτερο από τον γενικό πληθυσμό και υπερδιπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όροι: 16%, έναντι 7% στην ΕΕ.

Υπερβολική ταχύτητα & μη τήρηση του ορίου ταχύτητας

Η υπερβολική ταχύτητα είναι ίσως η πιο κανονικοποιημένη παράβαση. Αν έχεις δοκιμάσει να πηγαίνεις με τα όρια ταχύτητας, όπως προβλέπονται και από τον νέο ΚΟΚ, έχεις βρεθεί με τον από πίσω να είναι τόσο κολλημένος πίσω σου που βλέπεις τη μάρκα των γυαλιών του. Έτσι και φρενάρεις θα γνωριστείτε σίγουρα πιο καλά από ό,τι χρειαζόταν. Έχεις βρεθεί να σε προσπερνούν σαν σταματημένο, κάνοντας και χειρονομίες, ενώ εσύ απλώς τηρείς το προβλεπόμενο όριο. Oh well.

Στην Ελλάδα το 76% των οδηγών παραδέχεται ότι υπερβαίνει το όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα την ώρα. Εδώ, παραδόξως, είμαστε λίγο κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 83%.

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο η ταχύτητα αυτή καθαυτή, αλλά η γενικότερη χαλαρότητα απέναντι στους κανόνες, αν και κινούμαστε σχεδόν παράλληλα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο:

• Το 52% των Ελλήνων δεν κρατά τις αποστάσεις ασφαλείας (55% στην ΕΕ).

• Το 35% προσπερνά από δεξιά στον αυτοκινητόδρομο (33% στην ΕΕ).

Ζώνη ασφαλείας, κούραση & επιθετική οδήγηση

Ζώνη ασφαλείας

Εδώ η διαφορά είναι εντυπωσιακή: το 37% των Ελλήνων δηλώνει ότι μερικές φορές δεν δένει τη ζώνη ασφαλείας, όταν στην ΕΕ το ποσοστό είναι μόλις 17%. Στους άνδρες κάτω των 35 ετών, το ποσοστό φτάνει στο 38%.

Κούραση και υπνηλία

Το 41% των Ελλήνων οδηγεί ενώ αισθάνεται πολύ κουρασμένος (30% στην ΕΕ). Και όμως, μόλις το 24% όσων το κάνουν το θεωρεί πραγματικά επικίνδυνο. Σε μεγάλα ταξίδια, το 48% οδηγεί πάνω από 2 ώρες πριν κάνει διάλειμμα, με τον μέσο χρόνο οδήγησης πριν από στάση να αγγίζει τις 3 ώρες και 10 λεπτά, πολύ πάνω από τις 2 ώρες που συνιστούν οι ειδικοί.

Επιθετική οδήγηση

Το 89% των Ελλήνων φοβάται την επιθετικότητα των άλλων οδηγών (82% στην ΕΕ). Ταυτόχρονα, όμως, το 55% παραδέχεται ότι βρίζει άλλους, το 52% κορνάρει άσκοπα και το 45% «κολλάει» σκόπιμα στο όχημα κάποιου που το ενοχλεί, όλα πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το πιο «ελληνικό» - και πιθανώς συνολικά «ανθρώπινο» εύρημα; Το 97% των Ελλήνων βρίσκει τουλάχιστον έναν θετικό χαρακτηρισμό για τη δική του οδήγηση, ενώ το 80% περιγράφει αρνητικά τους υπόλοιπους. Το πρόβλημα, όπως πάντα, είναι οι άλλοι.

Οδηγοί έως 24 ετών: Η συνολική εικόνα

Οι νέοι οδηγοί, ηλικίας 16-24 ετών, υπερεκπροσωπούνται σημαντικά σε επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά είναι σε γενικές γραμμές μεγαλύτερα, ακόμα και υπερδιπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα καλά νέα: Συνήθεια είναι και αλλάζει (enter Safe Roads project)

Αν κρατήσεις ένα πράγμα, ας είναι αυτό: οι περισσότερες επικίνδυνες συμπεριφορές στο τιμόνι δεν είναι ακραίες αποφάσεις, αλλά μικρές συνήθειες που έχουμε φτάσει να θεωρούμε ακίνδυνες. Το κινητό, τα λίγα χιλιόμετρα παραπάνω, το ένα ποτό, η ζώνη που «εντάξει, μωρέ, εδώ παρακάτω πάω». Η καλή είδηση είναι ότι όλες αυτές αλλάζουν. Αρκεί να κάνεις το πρώτο βήμα, την αρχή.

Ακριβώς επειδή όλα αυτά είναι μαθημένες συμπεριφορές, με το Safe Roads project της Hellas Direct φιλοδοξούμε να συμβάλουμε στο να αλλάξουν. Με τις επισκέψεις του συναδέλφου μας Δημήτρη Αντωνίου σε σχολεία και τις συζητήσεις του με τους μαθητές και τις μαθήτριες όλων των ηλικιών, επιδιώκουμε να απευθυνθούμε σε εκείνους που θα κάνουν την αλλαγή κτήμα τους και θα επιλέξουν την ασφάλεια στις μετακινήσεις τους: στα παιδιά. Οι συνειδητοποιημένοι πεζοί του σήμερα θα γίνουν υπεύθυνοι ποδηλάτες αύριο και ακόμα πιο υπεύθυνοι οδηγοί αργότερα. Με το Safe Roads project βάψαμε και εκατοντάδες ξεθωριασμένες διαβάσεις έξω από σχολεία σε όλη τη χώρα, για να περάσουμε από τη θεωρία της οδικής ασφάλειας και στην πράξη. Είπαμε: Ασφάλεια για όλους .

Εμείς φροντίζουμε για τη δική σου ασφάλεια. Εσύ φρόντισες για την ασφάλεια του αυτοκινήτου σου;

Πάρε προσφορά