Πρόστιμο για κράνος: Τι προβλέπει ο KOK;

Η συζήτηση για τον νέο ΚΟΚ είναι ατέρμονη. Είναι υπερβολικό το τάδε πρόστιμο; Μα τόσες μέρες αφαίρεση διπλώματος για τη δείνα παράβαση; Το μέτρο είναι εισπρακτικό, άδικο. Και πάει λέγοντας.

Δεν θα μπούμε στο γαϊτανάκι των χαρακτηρισμών, δεν τελειώνει πουθενά και ούτως ή άλλως ο καθένας έχει την άποψή του.

Εδώ επικεντρωνόμαστε στη χρήση κράνους. Αφενός τι προβλέπει ο ΚΟΚ για πρόστιμα και κυρώσεις. Αφετέρου αν είμαστε όλοι οκ με το να χρειάζονται πρόστιμα και κυρώσεις για κάτι τόσο αυτονόητο. Φιλοσοφικό το 2ο ερώτημα, ας μείνουμε στο 1ο.

Τι προβλέπει ο νέος ΚΟΚ για κράνος

Η χρήση κράνους είναι υποχρεωτική για οδηγούς και επιβάτες δικύκλων και ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ορίζει συγκεκριμένο πρόστιμο για κράνος, αφαίρεση διπλώματος σε ορισμένες περιπτώσεις και μεγαλύτερες ποινές αν η παράβαση επαναληφθεί.

Κράτα την υποχρέωση να φορά κράνος ο επιβάτης, γιατί αν δεν φορά θα την πληρώσεις κι εσύ, ο οδηγός.

Πρόστιμο για κράνος: πόσο είναι

Το βασικό πρόστιμο για κράνος είναι 350 ευρώ και ισχύει τόσο για τον οδηγό όσο και για τον επιβάτη.

Σημείωση: Αν είσαι ο/η οδηγός, είναι δική σου ευθύνη να μεριμνάς για την ασφάλειά του. Οπότε, αν δεν φορά κράνος - ακόμα κι αν εσύ φοράς- θα έχεις τις ίδιες κυρώσεις ως εάν να έκανες εσύ την παράβαση.

Αφαίρεση διπλώματος για κράνος

Ναι, αν είσαι ο/η οδηγός θα χάσεις και το δίπλωμά σου για 30 μέρες, πέραν του προστίμου που καλείσαι να πληρώσεις αν πιαστείς χωρίς κράνος.

Δεν αφαιρούνται πινακίδες και άδεια κυκλοφορίας.

Τι ισχύει σε επανάληψη της παράβασης (υποτροπή)

Ο νέος ΚΟΚ κλιμακώνει τις κυρώσεις όταν η ίδια παράβαση επαναληφθεί μέσα σε διάστημα πέντε ετών. Για τη μη χρήση κράνους η κλιμάκωση είναι η εξής:

Στις περιπτώσεις υποτροπής, θα κληθείς να περάσεις ξανά εκπαίδευση και εξέταση για να πάρεις πίσω το δίπλωμά σου. Και φυσικά πρώτα θα πρέπει να έχεις εξοφλήσει τα διοικητικά πρόστιμα.

Κράνος χωρίς διαφανές κάλυμμα: υποχρεωτικά και γυαλιά

Υπάρχει και μια ξεχωριστή υποχρέωση που συχνά περνά απαρατήρητη. Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, οι οδηγοί μοτοσικλετών των οποίων το κράνος δεν διαθέτει διαφανές προστατευτικό κάλυμμα (ζελατίνα/visor) οφείλουν να φορούν και γυαλιά. Αν δεν το κάνουν, καταγράφεται παράβαση που επισύρει πρόστιμο 150 ευρώ.

Πρόστιμο για κράνος σε πατίνι και ποδήλατο

Για τα ποδήλατα, ο ΚΟΚ συστήνει —δεν επιβάλλει— τη χρήση εγκεκριμένου τύπου κράνους. Αντίθετα, για τους οδηγούς Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.), όπως τα ηλεκτρικά πατίνια, η χρήση εγκεκριμένου κράνους είναι υποχρεωτική, με εξαίρεση τα ηλεκτροκίνητα αμαξίδια, scooters και handbikes ατόμων με αναπηρία. Και φυσικά προβλέπεται πρόστιμο για τους παραβάτες, στα 30 ευρώ.

Τι προβλέπει ο νέος ΚΟΚ για το κράνος και τι λέμε εμείς

Φίλοι που κινούνται περισσότερα χρόνια και πιο άνετα σε δύο ρόδες απ’ ό, τι στα πόδια τους επιμένουν πως το πρόστιμο για κράνος είναι καθαρά εισπρακτικό. Αλλά την ίδια ώρα δεν κάνουν βήμα - συγγνώμη, χιλιόμετρο - χωρίς να φορούν κράνος, οι ίδιοι και οι συνοδηγοί τους.

Γιατί μπορεί να είναι μια συζήτηση το εάν νοιάζεται ή όχι ο νέος ΚΟΚ για εσένα, τον/την οδηγό, ή για τον/τη συνοδηγό σου. Το αν όμως νοιάζεσαι εσύ και το τι κάνεις είναι μια άλλη συζήτηση (αν θέλεις να προστατεύσεις πρωτίστως τον εαυτό σου, έχουμε τον οδηγό αγοράς κράνους για να διαλέξεις το σωστό για σένα - και μετά και για τον/τη συνοδηγό σου).

Αν θεωρείς πως δεν σε αφορά η όλη υπόθεση, ανεξάρτητα από το εάν συμφωνείς ή διαφωνείς με το μέτρο, θα σημειώσω απλώς πως μόνο την πρώτη εβδομάδα του Ιούνιου 2026 έγιναν, σύμφωνα με την αστυνομία, 19.991 έλεγχοι και δόθηκαν 1.983 κλήσεις σε οδηγούς (46 εργαζόμενοι σε υπηρεσίες διανομής) και 167 παραβάσεις σε επιβάτες. Μέσα σε αυτές τις κλήσεις, 624 αφορούσαν ηλεκτρικά πατίνια.

Κράνος, ιππότες και αυτοθυσίες

Θα εξηγήσω αμέσως. Στο πλαίσιο του Safe Roads project, ο συνάδελφός μας στην Hellas Direct και ακτιβιστής Δημήτρης Αντωνίου επισκέπτεται σχολεία και μιλά στα παιδιά για την κυκλοφοριακή αγωγή και την οδική ασφάλεια. Απαντά κάθε φορά με τεράστια ειλικρίνεια στις ερωτήσεις που αφορούν τον ίδιο, το δικό του ατύχημα που έβαλε στη ζωή του το αμαξίδιο - και θα έλεγε κανείς πως αυτές θα ήταν ίσως οι πιο αμήχανες στιγμές στη συζήτηση.

Ε δεν είναι. Να σου πω ποιες είναι; Όταν ρωτάει τους μαθητές και τις μαθήτριες αν ανεβαίνουν στη μηχανή των γονιών τους ή των συντρόφων τους, ανάλογα την ηλικία τους, κι εκείνοι απαντούν ναι. Κι ύστερα τους ρωτάει αν φοράνε κράνος. Και τα πιτσιρίκια συνήθως λένε περήφανα «μου δίνει ο μπαμπάς/η μαμά το δικό του/της». Ή οι πιο μεγάλοι λένε με βεβαιότητα: «Πάντα φοράω κράνος- εκτός από όταν είναι και η κοπέλα μου μαζί, τότε το δίνω σ’ εκείνη φυσικά» ή «πάντα φοράω κράνος, μου το δίνει το αγόρι μου επειδή με νοιάζεται».

Κι ύστερα ο Δημήτρης εξηγεί την πολύ βασική και απλή αρχή: δύο επιβάτες, δύο κράνη. Και συνεχίζει, πάλι ανάλογα με την ηλικία του ακροατηρίου: Το κεφάλι των γονιών σας είναι σίγουρα μεγαλύτερο από το δικό σας, οπότε το κράνος τους δεν σας προστατεύει πραγματικά, λέει στους πιο μικρούς.

Στους πιο μεγάλους εξηγεί πως αυτός ο «ιπποτισμός», όπως τον θεωρούν, στο κακό του σενάριο κρύβει μια πλευρά πολύ, πάρα πολύ δύσκολη. «Έχετε ρωτήσει τη σύντροφό σας αν θέλει μια ζωή με την ενοχή πως, αν σας τύχει η στραβή, εκείνη θα γυρίσει σπίτι κι εσείς όχι;» λέει στα αγόρια. «Έχετε φανταστεί πώς θα είναι η ζωή σας με τη σκέψη αυτή;» ρωτά τα κορίτσια. Πάντα ακολουθεί σιωπή.

(Ναι, ξέρω, συγγνώμη για την αναπαραγωγή του στερεότυπου με τον άνδρα οδηγό, αλλά έτσι γίνεται σε 9 στις 10 περιπτώσεις).

Νέος ΚΟΚ, παλιές καλές συνήθειες

Οπότε, αγαπητοί, ας καταλήξουμε σε αυτό: Δύο επιβάτες, δύο κράνη. Θες να το κάνεις για το πρόστιμο; Κάν’ το γι’ αυτό. Αλλά εμείς λέμε κάν’ το πρώτα απ’ όλα για σένα και για εκείνον/εκείνη που κάθεται πίσω σου. Προσέχουμε πρώτα απ’ όλα για να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο. Ή για να έχουμε το κεφάλι μας, σκέτο.

Ανακεφαλαιώνοντας: Σωστή ασφάλεια μηχανής για τη μηχανή σου. Και κράνος για σένα και όποιον άλλο ανεβαίνει στη μηχανή σου. Ναι; Ναι.

Συχνές ερωτήσεις για το κράνος και το πρόστιμο του ΚΟΚ

Πόσο είναι το πρόστιμο για κράνος;

Το πρόστιμο για κράνος είναι 350 ευρώ και ισχύει τόσο για τον οδηγό όσο και για τον επιβάτη. Ο οδηγός χάνει και το δίπλωμά του για 30 μέρες.

Γίνεται αφαίρεση διπλώματος για κράνος;

Ναι. Όταν δεν φοράει κράνος ο οδηγός εκτός από το πρόστιμο των 350 ευρώ, επιβάλλεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες. Όταν δεν φοράει κράνος ο επιβάτης, ο ίδιος πληρώνει μόνο πρόστιμο, αλλά ο οδηγός έχει και αφαίρεση διπλώματος. Επειδή έχει την ευθύνη για την ασφάλεια του συνεπιβάτη, του επιβάλλεται κι εδώ αφαίρεση διπλώματος για 30 ημέρες.

Αφαιρούνται οι πινακίδες και η άδεια κυκλοφορίας αν δεν φοράω κράνος;

Όχι.

Τι ισχύει αν δεν φοράει κράνος ο συνεπιβάτης;

Ο επιβάτης πληρώνει πρόστιμο 350 ευρώ, ο οδηγός πληρώνει το ίδιο πρόστιμο και χάνει και το δίπλωμά του για 30 μέρες.

Τι γίνεται αν με πιάσουν ξανά χωρίς κράνος;

Οι κυρώσεις κλιμακώνονται μέσα σε διάστημα πέντε ετών. Τη δεύτερη φορά το πρόστιμο γίνεται 1.000 ευρώ με αφαίρεση διπλώματος 180 ημερών, ενώ την τρίτη φορά φτάνει τα 2.000 ευρώ με αφαίρεση διπλώματος για έναν χρόνο.

Είναι υποχρεωτικό το κράνος στο ποδήλατο και στο ηλεκτρικό πατίνι;

Στο ποδήλατο το κράνος συστήνεται, δεν είναι υποχρεωτικό. Στα ηλεκτρικά πατίνια και τα λοιπά Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.) η χρήση εγκεκριμένου κράνους είναι υποχρεωτική, με εξαίρεση τα οχήματα ατόμων με αναπηρία. Για τους παραβάτες προβλέπεται πρόστιμο 30 ευρώ.