Δεν είναι η πρώτη φορά που φουντώνει η συζήτηση για απόσυρση αυτοκινήτου. Κάποιοι την προλάβαμε να γίνεται οργανωμενα στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του ‘90😏 (μιλήστε στα σχόλια, συνομήλικοι!).
Φυσικά το τοπίο είναι πλέον πολύ διαφορετικό, αφενός γιατί μιλάμε με διαφορετικούς όρους για την ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις, αφετέρου γιατί η ηλεκτροκίνηση έχει ήδη σημαντικό ρόλο - στην Ελλάδα όχι ακόμα τόσο εμφανή, στην ΕΕ όμως ναι.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση δεν γίνεται αυτή τη στιγμή με όρους προαιρετικότητας και κινήτρων, αλλά με βασική διαφορά την υποχρεωτικότητα της απόσυρσης. Που σημαίνει, αν έχεις (πολύ) παλιό αυτοκίνητο, σε αφορά.
Απόσυρση αυτοκινήτων στην Ελλάδα και την ΕΕ
Είναι βέβαια προφανές ότι σε αφορά διαφορετικά αν ζεις σε μία χώρα με μέσο όρο ηλικίας στόλου τα 8 χρόνια, όπως το Λουξεμβούργο, ή τη δεκαετία, όπως η Δανία. Και διαφορετικά αν ζεις στην Ελλάδα, όπου, σύμφωνα και με τα τελευταία στοιχεία του ACEA το 2024, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, κυκλοφορεί ο γηραιότερος στόλος σε όλη την ΕΕ, με μέσο όρο ηλικίας τα 17,8 χρόνια. Όχι μόνο έχουμε εδραιωθεί στην τελευταία θέση εδώ και χρόνια, αλλά η μέση ηλικία των αυτοκινήτων που οδηγούμε δεν έχει σταματήσει να αυξάνεται: από 17 έτη το 2021 πήγε 17,3 το 2022 και στα 17,5 το 2023.
Για να έχεις την πλήρη εικόνα, ο ευρωπαίκός μέσος όρος ηλικίας αυτοκινήτων είναι στα 12,7 χρόνια.
Ποιοι επηρεάζονται από την απόσυρση αυτοκινήτου
Στόχος της ΕΕ είναι να περιοριστούν σταδιακά τα παλιά οχήματα, που είναι και ρυπογόνα και μη ασφαλή. Και να μην καταλήγουν σε χωράφια, οικόπεδα και άγνωστους προορισμούς, αλλα να παραδίδονται υποχρεωτικά για ανακύκλωση.
Τα αυτοκίνητα που θα επηρεαστούν πρώτα, σύμφωνα με όσα ξέρουμε μέχρι στιγμής, είναι όσα:
- Παραμένουν σε ακινησία για μεγάλο διάστημα
- Δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ για πάνω από 2 χρόνια
- Δεν πέρασαν, λόγω σοβαρών προβλημάτων, τον τεχνικό έλεγχο
- Έχουν κόστος επισκευής μεγαλύτερο από την αξία τους.
Υπάρχει κι ένα "παραθυράκι" εδώ: Η ΕΕ αναγνωρίζει ως έαν ο ιδιοκτήτης έμπρακτά αποδείξει πως έχει σκοπό να επισκευάσει το αυτοκίνητο με τέτοιο τρόπο ώστε όχι μόνο να μπορεί να κυκλοφορήσει, αλλά να είναι και ασφαλές, κι αυτό με συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο, τότε θα μπορεί να το κρατήσει.
Απόσυρση αυτοκινήτων - χρονοδιάγραμμα
Το χρονοδιάγραμμα που έχει προταθεί έχει ως κριτήριο τις κατηγορίες Euro.
Δηλαδή, σταδιακή απόσυρση ανά κατηγορία Euro με αφετηρία το 2026 και ορίζοντα το 2050, ως εξής:
- 2026: Euro 1 (1992-1996)
- 2030: Euro 2 (1996-2000)
- 2034: Euro 3 (2000-2005)
- 2039: Euro 4 (2005-2010)
- 2043: Euro 5 (2010-2015)
- 2050: Euro 6 (2015-σήμερα)
Απόσυρση αυτοκινήτου: Διαδικασία και δικαιολογητικά
Πάμε να το δούμε βήμα βήμα.
- Βρίσκεις κέντρο ανακύκλωσης. Βρες πιστοποιημένο κέντρο ανακύκλωσης μέσω της Εναλλακτικής Διαχείρισης Οχημάτων Ελλάδος (ΕΔΟΕ).
- Συγκεντρώνεις τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Δεν είναι κάτι τρομερό, αλλά μάζεψέ τα όλα σε ένα σημείο:
- Άδεια κυκλοφορίας
- Πινακίδες κυκλοφορίας
- Ταυτότητα ιδιοκτήτη
- Εξουσιοδότηση (αν χρειάζεται - μπορείς να την εκδώσεις και μέσω gov.gr)
- Παραδίδεις το όχημά σου. Το αυτοκίνητο πρέπει να παραδοθεί ολόκληρο, χωρίς να λείπουν εξαρτήματα (όσοι έζησαν την απόσυρση στα 90ies έχουν εδώ να διηγηθούν απίστευτες ιστορίες 🫣). Αν δεν κινείται, υπάρχει υπηρεσία ρυμούλκησης.
- Εκδίδεις πιστοποιητικό καταστροφής. Για την ακρίβεια το κέντρο εκδίδει Πιστοποιητικό Καταστροφής, που είναι και η επίσημη απόδειξη ανακύκλωσης.
- Διαγράφεις το όχημά σου από τα μητρώα. Έτσι δεν έχεις πια την υποχρέωση να για ΚΤΕΟ ή να πληρώνεις τέλη κυκλόφορίας για το συγκεκριμένο όχημα, ούτε να έχεις ασφάλεια αυτοκινήτου, προφανώς.
Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει ακόμα και για απόσυρση αυτοκινήτου χωρίς πινακίδες.
Χρήματα και τιμές για απόσυρση αυτοκινήτου
Εδώ δεν υπάρχει μία και μόνη απάντηση. Το πόσα χρήματα από απόσυρση μπορείς να περιμένεις εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ίδιο το αυτοκίνητό σου, την κατάστασή του, το μοντέλο και τη χρονολογία κατασκευής του.
Ενδεικτικά θα λέγαμε πως μπορείς να περιμένεις κάτι ανάμεσα σε 200 και 600 ευρω, και να έχεις προσδοκίες για παραπάνω για ένα όχημα σε πολύ καλή κατάσταση και με διάφορα έξτρα.
Πάντως η απόσυρση αυτοκινήτου δίνει 1.500 ευρώ bonus εάν ενδιαφέρεσαι για επιδότηση αγοράς ηλεκτρικού αυτοκινήτου μέσω του Κινούμαι Ηλεκτρικά 3.
Απόσυρση αυτοκινήτου: Πώς να προετοιμαστώ
Για να δεις αν και πότε θα σε αφορά το σχέδιο απόσυρσης αυτοκινήτων:
- Τσέκαρε την κατηγορία Euro του οχήματός σου. Αν δεν τη θυμάσαι καν, εχμ, είναι αρκετά πιθανό να σε αφορά (μιλάω ως παθών και συμπάσχων).
- Έχεις περάσει ΚΤΕΟ; Εύχομαι ναι, πάνω απ’ όλα για τη δική σου ασφάλεια. Σε κάθε περίπτωση τσέκαρε πότε λήγει.
- Αν το αυτοκίνητό σου έχει πολύ σοβαρές ζημιές και το έχεις ακινητοποιημένο, για παράδειγμα, είναι πιθανό να ανήκει στην κατηγορία εκείνων που το κόστος επισκευής τους είναι μεγαλύτερο από την αξία τους.
Γιατί είναι σημαντική η απόσυρση αυτοκινήτου
Δεν θα πω πως είναι πάντα εύκολο να αποχωρίζεσαι το αγαπημένο σου αυτοκίνητο, αυτό που πιθανώς πέρασε σε σένα από τους γονείς σου ή ήταν το πρώτο που αγόρασες με δικά σου λεφτά ίσως.
Η απόσυρση θα επηρεάσει χιλιάδες ιδιοκτήτες αυτοκινήτων, ειδικά στην Ελλάδα με τον εντελώς vintage στόλο. Από αυτούς, κάποιοι δεν θέλουν ή δεν μπορούν να αντικαταστήσουν το παλιό τους αυτοκίνητο για οποιονδήποτε λόγο, από το εντελώς συναισθηματικό δέσιμο μέχρι το ότι πολύ πρακτικά δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή τη δαπάνη τη δεδομένη στιγμή. Πιθανώς να βρεθεί λύση στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα με δόσεις (μιλάμε πάντα για εγγυημένα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα).
Οι στόχοι πάντως μας αφορούν όλους: είναι η αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας - όχι ότι αρκεί μόνο η ανανέωση του στόλου, αλλά είναι ένα σημαντικό βήμα, όσο να πεις- και η βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Μαζί με άλλες πρωτοβουλίες που είναι εξίσου απαραίτητες, όπως η βελτίωση των υποδομών και η εκπαίδευση, η μετάβαση σε πιο σύγχρονο και φιλικό προς το περιβάλλον στόλο οχημάτων φαίνεται να είναι μονόδρομος για την επίτευξη και των δύο.
