Τον περιμέναμε χρόνια, τον υποδεχτήκαμε στα τέλη του 2025 και πλέον, από 1ης 1ου 2026 βλέπουμε και όλες τις αλλαγές του να εφαρμόζονται. Ο λόγος για τον νέο ΚΟΚ, που έχει τεθεί πλέον πλήρως σε ισχύ και φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που κινούμαστε, εντός και εκτός πόλεων.
Η βασική αλλαγή στη φιλοσοφία του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας είναι η κατηγοριοποίηση των παραβάσεων ανάλογα με το εάν θέτουν σε κίνδυνο την οδική ασφάλεια κι αποτελούν ανοκοινωνική συμπεριφορά και η κλιμάκωση των προστίμων και των ποινών όταν οι παραβάσεις επαναλαμβάνονται. Δηλαδή, είναι άλλο να σου ξεφύγει πχ μια φορά το γκάζι, και είναι άλλο συστηματικά να θεωρείς τον (κοινόχρηστο) δρόμο διάδρομο αεροδρομίου και τον εαυτό σου πιλότο.
Στις πολύ σημαντικές αλλαγές του περιαλαμβάνονται τα όρια ταχύτητας, που χαμηλώνουν στις κατοικημένες περιοχές - και όχι μόνο- προκειμένου να προστατευούν όλοι, αλλά ειδικά οι ευάλωτοι χρηστες του δρόμου.
Τι συμβαίνει με τις έξυπνες κάμερες
Για το πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη όλα αυτά που προβλέπει ο νέος ΚΟΚ, το βασικό είναι να αλλάξουμε όλοι εμείς που κυκλοφορούμε εκεί έξω τις συμπεριφορές που θέτουν τους εαυτούς μας και τους άλλους σε κίνδυνο. Όχι (μόνο) για το πρόστιμο, αλλά βασικά για να μην είναι ροντέο κάθε μας διαδρομή. Εκτός βέβαια από τον αυτοέλεγχο, που είναι ωραίος και πολιτισμένος, έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά και οι έλεγχοι από τις αρχές. Και θα ενταθούν ακόμα περισσότερο όταν τοποθετηθούν και λειτουργήσουν οι 1.000 κάμερες, όπως εξήγγειλε ο αρμόδιος υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Θα είναι «έξυπνες κάμερες»; Θα είναι «AI κάμερες»; Όπως θες πες τες, σε κάθε περίπτωση θα καταγράφουν παραβάσεις.
Όρια ταχύτητας σε κατοικημένες περιοχές
Αν έχεις να θυμάσαι ένα πολύ σημαντικό πράγμα από τον νέο ΚΟΚ, είναι ότι πλέον το όριο ταχύτητας μέσα στις πόλεις είναι τα 30 χλμ/ώρα. Αυτό ισχύει παντού στις κατοικημένες περιοχές, εκτός αν υπάρχει άλλη σήμανση.
Το όριο είναι 50 χλμ/ώρα σε δρόμους με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση ή δρόμους διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα.
Το όριο αυξάνεται στα 70 χλμ/ώρα σε δρόμους με 3 λωρίδες κυκλοφορίας.
Όρια ταχύτητας εκτός κατοικημένων περιοχών
Αυτά για μέσα στην πόλη, τώρα εκτός έχεις να θυμάσαι τρία βασικά πράγματα, αν οδηγείς αυτοκίνητο ή μηχανή: Το όριο ταχύτητας είναι 130 χλμ/ώρα σε αυτοκινητόδρομο, 110 χλμ/ώρα σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας και 90 χλμ/ώρα στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο.
Εδώ συγκεντρωμένα ανά είδος οχήματος και ανά είδος δρόμου για να μην ψάχνεσαι:
| Κατηγορία οχήματος | Αυτ/δρομοι | Δρόμοι ταχείας κυκλοφορίας | Άλλο οδικό δίκτυο |
| Επιβατηγό αυτοκίνητο | 130 | 110 | 90 |
| Μηχανές πάνω από 125 cc | 130 | 110 | 90 |
| Μηχανές μέχρι 125 cc | 80 | 80 | 70 |
| Μηχανές με καλάθι | 70 | 70 | 60 |
| Λεωφορεία | 100 | 90 | 80 |
| Λεωφορεία με ελαφρύ ρυμουλκούμενο | 80 | 80 | 80 |
| Αρθρωτά λεωφορεία | 70 | 70 | 70 |
| Διώροφα λεωφορεία | 80 | 80 | 70 |
| Λεωφορεία μεταφοράς μαθητών | 80 | 80 | 60 |
| Φορτηγά αυτοκίνητα (έως 3,5 τόνους) | 100 | 90 | 80 |
| Φορτηγά (έως 3,5 τόνους) με ελαφρύ ρυμουλκούμενο | 85 | 85 | 80 |
| Φορτηγά (έως 3,5 τόνους) με ρυμουλκούμενο | 80 | 80 | 70 |
| Φορτηγά αυτοκίνητα (άνω των 3,5 τόνων) | 85 | 80 | 80 |
| Φορτηγά (άνω των 3,5 τόνων) με ελαφρύ ή ρυμουλκούμενο | 80 | 70 | 70 |
| Συνδυασμός φορτηγών | 80 | 70 | 70 |
| Επιβατηγό με ελαφρύ ρυμουλκούμενο | 100 | 90 | 80 |
| Επιβατηγό με ρυμουλκούμενο | 90 | 80 | 80 |
Ειδικές περιπτώσεις ορίων ταχύτητας
Φορτηγά που μεταφέρουν πρόσωπα: Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε 40 χλμ/ώρα σε κατοικημένες περιοχές και σε 50 χλμ/ώρα εκτός.
Μοτοποδήλατα: Το όριο ταχύτητας είναι 45 χλμ/ώρα.
Αγροτικά μηχανήματα και μηχανήματα έργου: Το όριο ταχύτητας είναι 40 χλμ/ώρα. Ειδικά αν δεν έχουν λάστιχα με αεροθάλαμο, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται στα 15 χλμ/ώρα.
Ε.Π.Η.Ο. (Ελαφρύ προσωπικό ηλεκτρικό όχημα): Το όριο ταχύτητας είναι 25 χλμ/ώρα και απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε δρόμους με ανώτατο όριο ταχύτητας πάνω από τα 50 χλμ/ώρα.
Φορτηγά αυτοκίνητα, ρυμουλκούμενα και λεωφορεία πρέπει να έχουν στο πίσω μέρος γραμμένη με μαύρο χρώμα μέσα σε άσπρο κύκλο τη μέγιστη ειτρεπόμενη ταχύτητά τους.
Τι ισχύει όταν υπάρχει διαφορετική σήμανση
Φυσικά θα βρεθείς σε δρόμους όπου έχεις κατά νου το γενικό όριο του ΚΟΚ, ωστόσο υπάρχουν πινακίδες με διαφορετικό όριο. Ειδικά μέσα στην πόλη, το όριο των 50 χλμ/ώρα σε δρόμους με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση συχνά δεν ισχύει καθώς η σήμανση ορίζει κάτι διαφορετικό.
Σε αυτή την περίπτωση, να ξέρεις πως η πινακίδα υπερισχύει του γενικού ορίου, οπότε θα πρέπει να προσαρμόσεις αντίστοιχα την ταχύτητά σου.
Πρόστιμα και ποινές για υπέρβαση ορίου ταχύτητας
Εχμ, όλα τα παραπάνω δεν είναι προαιρετικά. Είναι υποχρεωτικά και η μη τηρησή τους θα φέρει τους οδηγούς αντιμέτωπους με πρόστιμα. Αν μάλιστα κάποιος επιμένει να θεωρεί ότι οι κανόνες αφορούν όλους τους άλλους εκτός από τον ίδιο και εφαρμόζει δικά του όρια ταχύτητας ξανά και ξανά, το πρόστιμο και οι ποινές αυξάνονται.
Εδώ τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα, γιατί τα πρόστιμα και ποινές αλλάζουν και με βάση το πόσο υπερβαίνει ένας οδηγός τα όρια ταχύτητας. Αλλα για να θυμάσαι τα βασικά, την πρώτη φορά παράβασης του ΚΟΚ για ταχύτητα τα πρόστιμα ξεκινούν από 150 ευρώ και ανάλογα το πόσο έτρεχε κάποιος πάνω από το όριο φτάνουν τα 2.000 ευρώ και φυσικά χάνεις και το δίπλωμά σου, κατά περίπτωση και τις πινακίδες σου. Στην περίπτωση επανάληψης της παράβασης για 2η και 3η φορά μέσα στην 5ετία, το πρόστιμο ξεκινά από 1.000 ευρώ και διπλασιάζεται και χάνεις το δίπλωμά σου για έως 1 χρόνο.
Τι ισχύει για τις «κόντρες»
Εντάξει, πολύ κακή ιδέα να μετατρέπεις τους δρόμους σε πίστα, δεν περίμενες εμάς να στο πούμε. Επίσης, θα θυμίσουμε ξανά: είναι δικαίωμά σου να αγαπάς την ταχύτητα. Υπάρχουν πίστες για να την ευχαριστηθείς με ασφάλεια.
Για την περίπτωση πάντως που κάποιος θεωρεί τον δρόμο πίστα ταχύτητας, να ξέρεις πως το πρόστιμο ξεκινά από 2.000 ευρώ και χάνεις το δίπλωμά σου για έναν χρόνο και φτάνει τα 8.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 4 χρόνια.
Υπάρχουν μάλιστα και περιπτώσεις που θα κληθεί ο οδηγός να ξαναπεράσει εκπαίδευση και εξέταση για να πάρει πίσω το δίπλωμα οδήγησης.
Όρια ταχύτητας: ποινές και πρόστιμα
| Παράβαση | Πρόστιμο (€) | Ποινή (αφαίρεση άδειας / άλλες κυρώσεις) |
| Πρώτη παράβαση | ||
| Υπέρβαση έως 20 χλμ/ώρα | 150 | - |
| Υπέρβαση 20 - 30 χλμ/ώρα | 150 | Αφαίρεση άδειας για 20 ημέρες |
| Υπέρβαση 30 - 50 χλμ/ώρα | 350 | Αφαίρεση άδειας & πινακίδων για 30 ημέρες |
| Υπέρβαση πάνω από 50 χλμ/ώρα | 700 | Αφαίρεση άδειας επιτόπου για 60 ημέρες |
| Κίνηση με ταχύτητα > 200 χλμ/ώρα | 2.000 | Αφαίρεση άδειας επιτόπου για 1 χρόνο |
| Κίνηση κάτω από το ελάχιστο όριο | 30 | - |
| Υποτροπή (μέσα σε 5 χρόνια) | ||
| Δεύτερη φορά (>50 χλμ/ώρα ή >200 χλμ/ώρα) | 1.000 | Αφαίρεση άδειας για 180 ημέρες (6 μήνες) |
| Τρίτη φορά (>50 χλμ/ώρα ή >200 χλμ/ώρα) | 2.000 | Αφαίρεση άδειας για 1 χρόνο + επανεξέταση |
| Αυτοσχέδιοι αγώνες (κόντρες) | ||
| Πρώτη φορά | 2.000 | Αφαίρεση άδειας για 1 χρόνο |
| Δεύτερη φορά (μέσα σε 5 χρόνια) | 4.000 | Αφαίρεση άδειας για 2 χρόνια |
| Τρίτη φορά (μέσα σε 5 χρόνια) | 8.000 | Αφαίρεση άδειας για 4 χρόνια |
Στην κατηγορία των 350€ εμπίπτει επίσης η κίνηση με >150 χλμ/ώρα σε αυτοκινητόδρομο, >130 χλμ/ώρα σε οδό ταχείας κυκλοφορίας και >120 χλμ/ώρα στο υπόλοιπο δίκτυο.
Συχνές ερωτήσεις
Από πότε ισχύουν τα νέα όρια ταχύτητας;
Έχουν τεθεί σε ισχύ από 1ης 1ου 2026.
Τι γίνεται αν μια πινακίδα δείχνει διαφορετικό όριο ταχύτητας από το γενικό;
Υπερισχύει η πινακίδα. Αν πχ βρίσκεσαι σε κατοικημένη περιοχή και υπάρχει πινακίδα με όριο 50 χλμ/ώρα, υπερισχύει του γενικού ορίου που είναι 30 χλμ/ώρα.
Υπάρχει πρόστιμο ακόμα και για ταχύτητα 50 χλμ/ώρα;
Ναι, αν το όριο είναι 30 χλμ/ώρα και κάποιος έχει ταχύτητα 50 χλμ/ώρα, είναι +20χλμ από το όριο οπότε το πρόστιμο είναι 150 ευρώ.
Τι σημαίνει υποτροπή και πώς τιμωρείται;
Υποτροπή θεωρεί ο νέος ΚΟΚ την επαναλαμβανόμενη παράβαση. Τιμωρείται πιο αυστηρά από την 1η φορά.
Πόσα χρόνια μετά την 1η παράβαση θεωρείται υποτροπή η 2η;
Μέσα στην 5ετία.
Τι ισχύει σε μη ασφαλτοστρωμένους δρόμους;
Σε μη ασφαλτοστρωμένους δρόμους εκτός κατοικημένων περιοχών, το όριο ταχύτητας είναι 40 χλμ/ώρα, εκτός κι αν υπάρχει διαφορετική σήμανση.
Αν είναι να θυμόμαστε ένα πράγμα, ας είναι αυτό
Στον νέο ΚΟΚ υπάρχουν κι άλλες παραβάσεις με τις οποίες χάνεις το δίπλωμά σου για έναν χρόνο και μία που θα σου φέρει πρόστιμο ακόμα κι αν δεν φταις.
Σίγουρα όποιος βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμο ή χάσει το δίπλωμά του θα το θυμάται. Και η συζήτηση για το αν τα μέτρα είναι μόνο εισπρακτικά ή εάν οι τόσοι έλεγχοι θα φέρουν αποτέλεσμα γίνεται πάντα με μεγάλη ένταση.
Πριν από αυτά όμως, ας θυμόμαστε ένα πολύ βασικό πράγμα: Δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από το να ξεκινάμε τις διαδρομές μας και στο τέλος να επιστρέφουμε όλοι. Ναι; Ναι.
